Trẻ nhìn hình rồi viết sai phép tính trừ: Hướng dẫn theo 6 mức

Có những trẻ thực hiện phép tính cộng trừ với ngón tay rất tốt, nhưng khi chuyển sang dạng toán nhìn hình rồi viết phép tính trừ lại thường xuyên làm sai.

Ví dụ, trong tranh có 5 quả táo còn trên cây và 3 quả đã rơi xuống đất, trẻ chỉ nhìn thấy hai nhóm này rồi viết ngay 5 - 3. Nếu con thường mắc lỗi như vậy, vấn đề có thể đến từ việc trẻ chưa hiểu một cách đầy đủ về phép tính trừ, chứ không đơn giản là con chưa biết tính.

Trong video này, Trang chia dạng toán nhìn hình và viết phép tính trừ thành 6 mức hướng dẫn, từ dễ đến khó.

Vì sao trẻ biết tính trừ nhưng vẫn viết sai phép tính khi nhìn tranh?

Trong chương trình Toán lớp 1, trẻ gặp khá nhiều bài yêu cầu quan sát tranh hoặc tình huống rồi viết phép tính. Để làm được dạng này, trẻ không chỉ cần biết tính mà còn cần có kiến thức đời sống và vốn từ để diễn giải tình huống như quả táo rơi, chim bay đến, chim bay đi, vật mất đi, vật thêm vào, ...

Quan trọng hơn, trẻ cần hiểu ý nghĩa của từng con số trong phép trừ: số đứng trước dấu trừ tương ứng với tập hợp ban đầu; số đứng sau dấu trừ tương ứng với phần bị bỏ đi, mất đi, bay đi hoặc rơi xuống; còn số sau dấu bằng là phần còn lại.

Nếu chưa hiểu rõ những điều này, trẻ rất dễ làm giống phép cộng: chỉ nhìn thấy hai nhóm vật trong tranh rồi lấy hai số đó để viết phép tính. Ví dụ, nhìn thấy một nhóm quả trên cây và một nhóm quả dưới đất, hoặc một nhóm trứng đã nở và một nhóm chưa nở, rồi viết phép tính dựa trên hai nhóm mình đang nhìn thấy.

Vì vậy, thay vì cho con làm đi làm lại nhiều tranh có thể khiến con thuộc lòng kết quả mà chưa thật sự hiểu, Trang chia nhiệm vụ thành những bước nhỏ hơn.

6 mức giúp trẻ dần hiểu phép trừ với hình ảnh

Nguyên tắc chung : ở mỗi mức, trẻ tập hiểu và làm tốt thêm một bước. Khi con đã thông thạo, chúng ta rút bớt một gợi ý và giao thêm cho con một bước mới.

Mức 1 – Viết phần còn lại: Trẻ làm quen với hình ảnh phép trừ , trong đó, phần bị bỏ đi đã được tô xám hoặc gạch bỏ. Nhiệm vụ của con là đếm số vật còn lại và viết vào ô kết quả. Qua đó, trẻ bắt đầu hiểu phần còn lại tương ứng với con số sau dấu bằng.

Mức 2 – Gạch bỏ: Trẻ quan sát con số sau dấu trừ được làm nổi bật bằng màu sắc, sau đó gạch bỏ số lượng vật tương ứng. Khi gạch xong, trẻ tiếp tục bước đã quen ở mức 1 là đếm phần còn lại và viết kết quả. Mức này giúp trẻ hiểu hơn ý nghĩa của con số đứng sau dấu trừ.

Mức 3 – Tự xác định số lượng cần gạch bỏ: Gợi ý màu sắc được rút đi. Trẻ phải tự chú ý xem số nào đứng sau dấu trừ, xác định cần bỏ đi bao nhiêu vật, sau đó gạch bỏ và đếm phần còn lại. Đến đây, trẻ chú ý và thật sự hiểu số đứng sau dấu trừ sẽ liên quan đến số lượng vật bị bỏ đi.

Mức 4 – Đếm tập hợp ban đầu: Số đứng trước dấu trừ được che đi. Trẻ cần đếm tất cả số vật trong hình, bao gồm cả vật còn lại và vật bị bỏ đi, để viết được con số đầu tiên. Đây là mức rất quan trọng để xử lý lỗi trẻ chỉ nhìn thấy hai nhóm vật rồi viết ngay phép tính.

Mức 5 – Xác định toàn bộ phép tính trừ: Hình minh họa lúc này đã khá giống bài tập trong sách giáo khoa. Trẻ cần vận dụng những gì đã học trước đó: đếm tất cả số vật để tìm số đứng trước dấu trừ, đếm phần bị gạch bỏ để tìm số đứng sau dấu trừ và đếm phần còn lại để viết kết quả. Đây là mức khó nên trẻ cần có thời gian luyện tập để hiểu rõ từng con số trong phép tính.

Mức 6 – Liên hệ với tình huống: Từ những minh họa đơn giản, chúng ta bắt đầu liên hệ sang các tình huống thực tế hoặc tranh trong sách giáo khoa. Ví dụ với tranh cây táo, trẻ cần hiểu số quả rơi xuống đất tương ứng với phần bị bỏ đi; để tìm số ban đầu, con phải đếm cả quả trên cây và quả dưới đất, rồi mới viết được phép tính phù hợp.

Ví dụ nếu có tất cả 5 quả táo, 2 quả rơi xuống và còn lại 3 quả trên cây thì trẻ sẽ viết:

5 - 2 = 3

Trong video, Trang minh họa cụ thể từng mức và cách rút dần gợi ý để trẻ chuyển từ việc chỉ cần tìm phần còn lại đến khi có thể tự phân tích một tình huống hoàn chỉnh.

Điều quan trọng không phải là cho trẻ làm thật nhiều bài

Việc cho trẻ làm đi làm lại cùng một dạng tranh có thể khiến con nhớ đáp án, nhưng chưa chắc trẻ đã hiểu ý nghĩa của từng con số trong phép trừ.

Vì vậy, thay vì tăng số lượng bài tập, ba mẹ và thầy cô có thể chia nhỏ nhiệm vụ. Khi trẻ đã thông thạo một bước, chúng ta rút bớt một gợi ý và giao thêm một bước mới, lần lượt như vậy cho đến khi con có thể tự thực hiện toàn bộ dạng toán.

Nếu con đang tính trừ tốt nhưng vẫn thường sai ở dạng nhìn hình rồi viết phép tính trừ, ba mẹ và thầy cô có thể xem video để theo dõi trực tiếp từng mức Trang minh họa và lựa chọn mức phù hợp để bắt đầu với con.